Estoński CIT (formalnie: ryczałt od dochodów spółek) pozwala spółce nie płacić podatku dochodowego tak długo, jak zysk zostaje w firmie. Podatek pojawia się co do zasady dopiero przy wypłacie zysku wspólnikom i wynosi 10% dla małych podatników oraz 20% dla pozostałych. Poniżej zebraliśmy w jednym miejscu warunki, stawki, wyłączenia i najczęstsze pytania - z odesłaniami do szczegółowych analiz, które publikowaliśmy w strefie Wiedzy.
Na czym polega estoński CIT?
To fakultatywny system opodatkowania z rozdziału 6b ustawy o CIT (art. 28c-28t). Spółka nie płaci CIT od bieżącego zysku, dopóki go nie wypłaci - opodatkowanie przesuwa się na moment dystrybucji (dywidendy, zaliczki na dywidendę) albo wypłat traktowanych jak zysk, czyli tzw. ukrytych zysków. Ryczałt wybiera się na 4 lata podatkowe i przedłuża automatycznie na kolejne czteroletnie okresy, chyba że spółka złoży rezygnację. Wejście zgłasza się zawiadomieniem ZAW-RD.
Jakie warunki trzeba spełnić (art. 28j)?
Wszystkie poniższe warunki muszą być spełnione łącznie:
- forma prawna: spółka z o.o., spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna, spółka komandytowa albo komandytowo-akcyjna,
- wspólnikami (udziałowcami, akcjonariuszami) są wyłącznie osoby fizyczne,
- spółka nie posiada udziałów ani akcji w innych podmiotach,
- przychody pasywne (m.in. z wierzytelności, odsetek, praw autorskich, instrumentów finansowych) stanowią mniej niż 50% przychodów,
- zatrudnienie: co najmniej 3 osoby niebędące wspólnikami - na etacie albo na umowach cywilnoprawnych z odpowiednim poziomem wynagrodzeń. Rozpoczynający działalność dochodzą do tego poziomu stopniowo, a mały podatnik w pierwszym roku ryczałtu spełnia warunek już przy jednym etacie,
- spółka nie sporządza sprawozdań finansowych zgodnie z MSR.
Jak organy i sądy liczą warunek zatrudnienia w praktyce, opisaliśmy przy okazji wyroku NSA o 300 dniach zatrudnienia (II FSK 163/25).
Ile wynosi podatek?
Stawka ryczałtu to 10% dla małego podatnika (przychody do 2 mln euro brutto rocznie) i podatnika rozpoczynającego działalność oraz 20% dla pozostałych. Wspólnik przy wypłacie dywidendy odlicza od swojego PIT odpowiednio 90% albo 70% podatku zapłaconego przez spółkę. W efekcie łączne obciążenie spółki i wspólnika przy wypłacie całości zysku wynosi zwykle ok. 20% u małego podatnika i ok. 25% u pozostałych, wobec ok. 26,29% i 34,39% przy zasadach ogólnych z 9% lub 19% CIT.
Kto nie skorzysta z ryczałtu (art. 28k)?
Z estońskiego CIT wyłączone są m.in. przedsiębiorstwa finansowe i instytucje pożyczkowe, spółki w upadłości lub likwidacji, podatnicy korzystający ze zwolnień w SSE lub z decyzji o wsparciu (PSI) oraz - czasowo - podmioty uczestniczące w połączeniach, podziałach i niektórych aportach. Restrukturyzacja tuż przed wejściem w ryczałt wymaga więc osobnej analizy.
Na co uważać w praktyce?
Najwięcej sporów rodzą ukryte zyski, czyli świadczenia na rzecz wspólników i podmiotów powiązanych traktowane jak wypłata zysku: od samochodów po wynagrodzenia z niektórych kontraktów. Zebraliśmy aktualne stanowiska KIS o ukrytych zyskach oraz pięć interpretacji korzystnych dla spółek. Druga częsta pułapka: w okresie ryczałtu spółka nie stosuje ulg CIT, w tym ulgi B+R i IP Box - porównanie, co się bardziej opłaca, robimy zawsze na liczbach konkretnej firmy.
Co zmienia się w 2026 i 2027 r.?
Pierwsze czteroletnie okresy właśnie się domykają. Spółkom, które weszły w ryczałt od początku 2022 r., okres upłynął z końcem 2025 r., a wchodzącym od 2023 r. czwarty rok mija z końcem 2026 r. i to w deklaracji CIT-8E za ten rok zapada decyzja o kontynuacji. Po co najmniej 4 latach nieprzerwanego stosowania ryczałtu wygasa też zobowiązanie z tzw. korekty wstępnej. Mechanikę przedłużenia, rezygnacji i rozliczenia zatrzymanych zysków opisujemy w tekście o końcu pierwszego okresu estońskiego CIT. Niezależnie od tego ogłoszony przez Ministerstwo Finansów pakiet zmian przewiduje m.in. abolicję dla uchybień formalnych przy wejściu w ryczałt (np. spóźnione podpisanie sprawozdania), doprecyzowanie liczenia warunku zatrudnienia oraz - od 2027 r. - wybór ryczałtu wyłącznie od początku roku podatkowego. Zakres i brzmienie tych zmian potwierdzamy każdorazowo na dzień decyzji.
Najczęstsze pytania
Czy po przekształceniu JDG w spółkę z o.o. można wybrać estoński CIT?
Tak. Spółka powstała z przekształcenia przedsiębiorcy może wybrać ryczałt, trzeba jednak wcześniej przeanalizować rozliczenia związane z samym przekształceniem i moment wejścia. Proces opisaliśmy we wpisie o przekształceniu JDG w spółkę z o.o.
Czy spółka, która ma udziały w innej spółce, może wybrać ryczałt?
Nie. Warunkiem jest brak udziałów i akcji w innych podmiotach, a wspólnikami spółki mogą być wyłącznie osoby fizyczne.
Czy na estońskim CIT można korzystać z ulgi B+R lub IP Box?
Nie w okresie ryczałtu. Firmy prowadzące prace rozwojowe powinny przed wejściem policzyć oba scenariusze, bo dla części z nich klasyczny CIT z ulgami będzie korzystniejszy.
Co się stanie, gdy spółka przestanie spełniać warunki?
Spółka traci prawo do ryczałtu, przy czym moment utraty zależy od tego, który warunek został naruszony. Dlatego warunki (zwłaszcza zatrudnienie i strukturę przychodów) trzeba monitorować przez cały okres opodatkowania, nie tylko przy wejściu.
Porozmawiajmy o Twojej spółce
Rozważasz wejście w estoński CIT albo kończy Ci się pierwszy czteroletni okres? Skontaktuj się z zespołem HMP Podatki - policzymy oba scenariusze na liczbach Twojej firmy i sprawdzimy warunki przed złożeniem ZAW-RD.
Stan prawny: wrzesień 2026. Źródła: ustawa o CIT, rozdział 6b (art. 28c-28t); podatki.gov.pl - informacje podstawowe o CIT estońskim.
