Pomoc de minimis to niewielkie wsparcie publiczne dla firmy, które Unia Europejska uznaje za zbyt małe, by zakłócało konkurencję. Dlatego można je przyznać bez zgody Komisji Europejskiej. Jedna firma, razem z firmami, które kontroluje lub które ją kontrolują, może dostać w Polsce najwyżej 300 000 euro takiej pomocy w ciągu trzech lat.
Stan prawny na 23 września 2026 r.: rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831, stosowane od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2030 r.
Co to jest pomoc de minimis?
Zasadą jest, że państwo nie może wspierać wybranych firm ze środków publicznych, jeśli zakłóca to konkurencję. Każdą taką pomoc musi wcześniej zatwierdzić Komisja Europejska albo musi ona mieścić się w gotowych wyjątkach. Pomoc de minimis działa inaczej. Rozporządzenie uznaje, że wsparcie w jego granicach nie spełnia wszystkich kryteriów pomocy państwa z art. 107 ust. 1 TFUE, więc nie trzeba go zgłaszać Komisji (art. 3 ust. 1). Nazwa pochodzi od łacińskiej zasady „de minimis non curat lex”, czyli prawo nie zajmuje się drobiazgami. Małe kwoty uznaje się za nieszkodliwe, pod warunkiem że firma nie przekroczy limitu.
Pomoc de minimis może mieć różną formę: dotacji, preferencyjnej pożyczki, poręczenia, ulgi w opłatach czy umorzenia należności. Do limitu liczy się jej wartość przeliczona na dotację, brutto, przed podatkami (art. 3 ust. 5 rozporządzenia). Przy dotacji jest to jej kwota, tak jak np. przy grancie w programie INNOSTART dla pierwszego projektu B+R. Przy pożyczce czy gwarancji liczy się tylko korzyść, czyli różnica między warunkami preferencyjnymi a rynkowymi.
Ile wynosi limit pomocy de minimis?
Limit wynosi 300 000 euro na jedno przedsiębiorstwo w okresie trzech lat (art. 3 ust. 2). Liczy się cała pomoc de minimis od wszystkich polskich instytucji, bez względu na to, na jaki cel została przyznana.
Trzy lata to okres ruchomy, a nie lata kalendarzowe. Przy każdej nowej pomocy sumujesz to, co firma dostała w ciągu trzech lat przed dniem jej przyznania. Pomoc liczy się od dnia, w którym firma nabyła do niej prawo, np. od podpisania umowy, a nie od dnia wypłaty (art. 3 ust. 3).
Przykład. Firma dostała 80 000 euro pomocy de minimis 10 marca 2024 r. i 120 000 euro 1 czerwca 2025 r. Jeżeli nowa pomoc zostanie przyznana 1 października 2026 r., obie wcześniejsze kwoty mieszczą się w okresie trzech lat. Wykorzystany limit to 200 000 euro, więc do dyspozycji zostaje 100 000 euro. Gdyby nowa pomoc została przyznana 1 kwietnia 2027 r., pomoc z marca 2024 r. wypadnie już z okresu i dostępny limit wzrośnie do 180 000 euro.
Kwoty w złotych przelicza się na euro po średnim kursie NBP z dnia udzielenia pomocy (art. 11 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej). Przy przykładowym kursie 4,25 zł dotacja 425 000 zł to 100 000 euro.
Co się stanie, gdy nowa pomoc przekroczy limit?
Takiej pomocy nie da się przyznać jako pomocy de minimis. Nie można jej też podzielić tak, by część „zmieściła się” w limicie. Art. 3 ust. 7 rozporządzenia stanowi, że nowa pomoc, która spowodowałaby przekroczenie pułapu, w ogóle nie korzysta z jego przepisów. Firma z 100 000 euro wolnego limitu nie dostanie więc w tym trybie 150 000 euro, nawet w części. Instytucja musi przed przyznaniem sprawdzić, czy limit nie zostanie przekroczony (art. 6 ust. 4).
Kogo obejmuje limit - tylko moją firmę?
Nie. Limit dotyczy „jednego przedsiębiorstwa”, czyli wszystkich firm połączonych kontrolą: większością głosów, prawem powoływania zarządu, dominującym wpływem z umowy albo kontrolą głosów na podstawie porozumienia wspólników (art. 2 ust. 2). Jeżeli Twoja spółka ma spółkę zależną, pomoc otrzymana przez obie sumuje się w jednym limicie. Szczegóły i przykład z jednoosobową działalnością gospodarczą opisujemy we wpisie o przedsiębiorstwach powiązanych i partnerskich. Ta definicja różni się od definicji powiązań stosowanej przy statusie MŚP.
Przy połączeniu lub przejęciu spółek do limitu nowej firmy wlicza się pomoc de minimis przyznaną wcześniej każdej z łączących się spółek (art. 3 ust. 8).
Kto nie może dostać pomocy de minimis na zasadach ogólnych?
Rozporządzenie 2023/2831 nie obejmuje m.in. pomocy dla firm zajmujących się produkcją podstawową produktów rolnych oraz produkcją podstawową produktów rybołówstwa i akwakultury (art. 1 ust. 1). Dla rolnictwa i rybołówstwa obowiązują odrębne rozporządzenia de minimis z własnymi limitami. Pomocy de minimis nie można też uzależniać od wywozu towarów ani od używania towarów krajowych zamiast importowanych.
Firma, która prowadzi zarówno działalność wyłączoną, jak i inną, może dostać pomoc na tę drugą. Musi jednak oddzielić obie działalności, np. w rachunkowości, tak by pomoc nie trafiła do sektora wyłączonego (art. 1 ust. 2).
Jakie dokumenty składasz i dostajesz?
Ubiegając się o pomoc de minimis, dołączasz do wniosku wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis z ostatnich trzech lat albo oświadczenie o jej wysokości lub o tym, że jej nie otrzymałeś. Podajesz też informacje o firmie i o pomocy publicznej otrzymanej wcześniej na te same koszty, na urzędowym formularzu (art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej).
Po przyznaniu pomocy instytucja wydaje zaświadczenie, że była to pomoc de minimis (art. 5 ust. 3 ustawy). Przechowuj te zaświadczenia. Są potrzebne przy każdym kolejnym wniosku. Od 1 stycznia 2026 r. państwa członkowskie muszą też rejestrować pomoc de minimis w centralnym rejestrze w ciągu 20 dni roboczych od jej przyznania (art. 6 rozporządzenia). W Polsce dane o udzielonej pomocy publikuje UOKiK w systemie SUDOP, gdzie możesz sprawdzić własną historię pomocy.
Czy pomoc de minimis można łączyć z inną pomocą?
Tak, ale z ograniczeniami (art. 5 rozporządzenia). Pomoc de minimis można łączyć z inną pomocą publiczną na te same koszty tylko wtedy, gdy łącznie nie zostanie przekroczona maksymalna intensywność przewidziana dla tych kosztów w przepisach o pomocy publicznej, np. w GBER. Przykładowo, jeśli dotacja inwestycyjna pokrywa już 20% kosztów, a więcej nie wolno, pomocy de minimis nie można dołożyć do tych samych wydatków.
Co sprawdzić przed złożeniem wniosku?
- Zbierz zaświadczenia o pomocy de minimis z ostatnich trzech lat, także te dotyczące firm powiązanych z Twoją.
- Porównaj je z danymi w SUDOP.
- Policz wykorzystany limit na planowany dzień przyznania nowej pomocy, a nie na dzień złożenia wniosku.
- Sprawdź, czy Twoja działalność nie należy do sektorów wyłączonych.
- Jeżeli pomoc ma pokryć koszty już objęte inną dotacją, sprawdź dopuszczalną łączną intensywność.
Nie wiesz, ile limitu zostało Twojej firmie albo grupie? Skontaktuj się z zespołem HMP Dotacje. Policzymy wykorzystaną pomoc de minimis i sprawdzimy, czy planowane wsparcie zmieści się w limicie.
