W pierwszej części przeanalizowaliśmy dziesięć początkowych interpretacji Głównego Inspektora Pracy o tym, kiedy zlecenie i kontrakt B2B są w rzeczywistości stosunkiem pracy. Na dziesięć rozstrzygnięć, w sześciu przypadkach GIP stwierdził istnienie stosunku pracy. Od tamtej publikacji GIP wydał kolejne dziewięć rozstrzygnięć, z datami od 19 sierpnia do 23 września 2026 r. Tym razem bilans wygląda inaczej. Na dziewięć interpretacji sześć potwierdziło prawidłowość umowy cywilnoprawnej, a trzy uznały opisany model za stosunek pracy. O ostatecznym rozstrzygnięciu decyduje rzeczywisty model współpracy pomiędzy obiema stronami.
Druga odsłona serii interpretacji GIP
To kontynuacja naszego przeglądu. Samą instytucję interpretacji indywidualnej Głównego Inspektora Pracy oraz zasady składania wniosku opisaliśmy w pierwszej części. W drugiej części skupiamy się na dziewięciu nowych rozstrzygnięciach. Każde odpowiada na pytanie dotyczące art. 22 § 1 Kodeksu pracy, czyli czy przedstawiony model współpracy jest w rzeczywistości stosunkiem pracy.
Co GIP bada przede wszystkim
We wszystkich dziewięciu interpretacjach można zauważyć ten sam model analizy prowadzonej przez GIP. GIP ocenia całokształt cech danego stosunku prawnego i ustala, które przeważają. To, jak strony nazwały umowę, ma wtórne znaczenie. Najważniejszym elementem pozostaje podporządkowanie co do sposobu wykonywania pracy, czyli wydawanie bieżących, wiążących poleceń. Liczy się też, kto wyznacza czas, miejsce i dyspozycyjność oraz kto organizuje i nadzoruje proces. Istotne jest pojęcie podporządkowania autonomicznego. Nawet gdy wykonawca sam dobiera technikę, ale działa w ramach organizacyjnych wyznaczonych przez zleceniodawcę, podporządkowanie pracownicze wciąż występuje.
Obok podporządkowania GIP waży cztery dalsze kwestie. Pierwsza to osobiste świadczenie pracy, bo realna i niepozorna możliwość zastępstwa albo podzlecenia przemawia przeciwko etatowi. Druga to ciągłość pracy przeciwstawiana oznaczonemu rezultatowi, bo praca ciągła i gotowość do dyspozycji to cecha etatu, a rozliczenie za etapy i rezultat to cecha umowy cywilnoprawnej. Trzecia to włączenie w strukturę zleceniodawcy przeciwstawiane wyodrębnionemu, własnemu przedsięwzięciu. Czwarta to rozkład ryzyka, czyli kto ponosi koszty działalności i czy pojawia się wynagrodzenie za samą gotowość do świadczenia usług.
Kolejnym analizowanym aspektem było zapewnienie sprzętu przez zleceniodawcę. Ta okoliczność sama nie przesądza o stosunku pracy. W sprawie radcy prawnego komputer był przekazywany ze względów bezpieczeństwa, a GIP uznał, że ani to, ani osobiste świadczenie usług nie mają charakteru przeważającego. W sprawie wykonawcy systemu informatycznego GIP ocenił zapewnienie sprzętu i licencji jako element typowy dla stosunku pracy, ale przeważyły cechy cywilnoprawne. Sposób wynagradzania także nie przesądza o istnieniu stosunku pracy, ale stały ryczałt niezależny od liczby zadań i czasu GIP wskazał jako cechę charakterystyczną dla etatu.
Kiedy GIP potwierdził B2B lub zlecenie
Radca prawny prowadzący JDG, obsługujący prawnie wnioskodawcę, obronił umowę o świadczenie usług (GIP-GPP.50.15.2026.6). Decydujące było to, że sam decydował o treści porad i kolejności spraw, nie otrzymywał poleceń co do metod ani godzin i był rozliczany z rezultatów. GIP wskazał, że ustawa o radcach prawnych wprost dopuszcza wykonywanie tego zawodu na podstawie umowy cywilnoprawnej, więc osobiste świadczenie i zapewniony sprzęt komputerowy nie miały decydującego znaczenia.
Podobnie została rozstrzygnięta sprawa lekarza medycyny estetycznej, który po wniesieniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa aportem do spółki miał świadczyć usługi medyczne w ramach indywidualnej praktyki (GIP-GPP.50.16.2026.5). GIP uznał, że praca w lokalu i na sprzęcie spółki jest ustawowym elementem praktyki lekarskiej, a nie przejawem podporządkowania. Ponadto lekarz nie otrzymywał gwarantowanego wynagrodzenia minimalnego, wynagrodzenia za gotowość do pracy, zapłaty za czas choroby ani płatnego urlopu, co dodatkowo potwierdziło możliwość zastosowania kontraktu B2B.
Trzecia interpretacja z tej grupy dotyczy wykonawcy systemu informatycznego, realizującego projekt w etapach (GIP-GPP.5180.14.2026.4). Cechy systemu określała spółka, ale techniczny sposób wykonania zależał od wykonawcy. Nie był on związany stałymi godzinami ani miejscem świadczenia usług, mógł posłużyć się innymi osobami, a wynagrodzenie co do zasady przypisano do rezultatów poszczególnych etapów. GIP uznał przewagę cech cywilnoprawnych.
Osobne rozstrzygnięcie dotyczy spółki, która z tą samą osobą chciała zawrzeć równolegle umowę o pracę oraz umowę B2B na odrębny zakres świadczonych usług, tj. usługi analityki baz danych (GIP-GPP.5180.6.2026.8). GIP zaakceptował taki podział, ale pod wyraźnym warunkiem: przedmiot obu umów musi być rozłączny, a usługi świadczone w ramach działalności gospodarczej nie mogą wykazywać cech podporządkowania typowego dla stosunku pracy.
Dwie interpretacje dotyczyły opieki domowej świadczonej w Niemczech przez opiekunów współpracujących z polską spółką (GIP-GPP.5180.12.2026.7 oraz GIP-GPP.5180.13.2026.6). W obu GIP potwierdził umowę cywilnoprawną. Opiekun mógł nie przyjąć oferty wyjazdu, korzystał z długich przerw między świadczeniem usług, sam ustalał plan dnia u podopiecznego i nie pozostawał w dyspozycji spółki między zleceniami. Praca odbywała się z dala od siedziby zleceniodawcy i poza jego bieżącym nadzorem.
Kiedy GIP uznał etat
Trzy modele nie obroniły charakteru cywilnoprawnego. W każdym z nich osoba wykonywała powtarzalne czynności w zorganizowanej strukturze zleceniodawcy.
Kelner zatrudniany sezonowo na podstawie umowy zlecenia pracował według grafiku, w miejscu i pod nadzorem zatrudniającego oraz z wykorzystaniem jego sprzętu (GIP-GPP.5180.3.2026.3). GIP uznał, że sezonowość, stawka godzinowa i możliwość wypowiedzenia umowy nie zmieniają charakteru stosunku prawnego. W przedstawionym stanie faktycznym GIP stwierdził kumulację cech właściwych stosunkowi pracy.
Fryzjer i barber w sieci salonów miał świadczyć usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej za wynagrodzenie procentowe od wartości wykonanych usług (GIP-GPP.5180.5.2026.3). Mimo że sam dobierał technikę świadczenia usług i zgłaszał dostępność w systemie rezerwacji, GIP uznał tę relację za etat. Usługodawca wykonywał podstawową usługę salonu w procesie zorganizowanym przez wnioskodawcę, który zapewniał lokal, stanowiska, system rezerwacji i płatności oraz ustalał cennik. GIP stwierdził podporządkowanie autonomiczne, a ryzyko prowadzenia salonu ponosił wnioskodawca.
Trzeci przypadek to obsługa administracyjno-biurowa szkoły językowej na kontrakcie B2B (GIP-GPP.5180.17.2026.5). Usługodawca prowadził bieżącą obsługę korespondencji, klientów, grafików i raportów, z terminami wyznaczonymi przez wnioskodawcę, na jego systemach. GIP uznał, że to podstawowe usługi związane z działalnością szkoły, wykonywane w jej strukturze i zorganizowanym przez nią procesie. Dodatkowo stały ryczałt, niezależny od liczby zadań i czasu, wskazał na stosunek pracy.
Co to oznacza dla Twojej firmy
Zanim uznasz dany model współpracy za bezpieczny, sprawdź praktykę. Kto realnie wydaje polecenia i wyznacza czas oraz miejsce pracy. Czy zastępstwo da się faktycznie zrealizować. Kto ponosi ryzyko i dostarcza narzędzia. Największej ostrożności wymagają powtarzalne czynności stanowiące podstawę Twojej działalności, wykonywane na miejscu, na Twoim sprzęcie i według Twojego grafiku.
Pamiętaj też, że interpretacja chroni tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan odpowiada opisanemu we wniosku. W toku kontroli Inspekcja może zbadać faktyczny charakter współpracy (art. 14b ust. 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy), a ponieważ kopie trafiają do ZUS i Krajowej Administracji Skarbowej, skutki niekorzystnego rozstrzygnięcia sięgają składek i podatków. Dlatego opis modelu we wniosku trzeba przygotować rzetelnie.
Sprawdź swój model współpracy z HMP Prawo
HMP Prawo analizuje modele współpracy B2B i umowy zlecenia pod kątem ryzyka uznania ich za stosunek pracy, a także przygotowuje wnioski o interpretację indywidualną do Głównego Inspektora Pracy. Sprawdzimy Twój model i wskażemy, gdzie wymaga korekty. Skontaktuj się z HMP Prawo.
