Zmiany umów z wykonawcami w projekcie: aneksy i Pzp
Dotacje

Zmiany umów z wykonawcami: kiedy wolno aneksować i co za tym idzie

Umowa z wykonawcą rzadko przetrwa duży projekt bez zmian - terminy się przesuwają, zakres bywa korygowany. Problem w tym, że nie każdą zmianę można wprowadzić dowolnie. Zakres i sposób aneksowania umów instytucja bada zwykle po złożeniu wniosku o płatność końcową - według tych samych przepisów, które rządzą zasadą konkurencyjności.

Kluczowe wnioski

  • Dopuszczalność zmiany umowy oceniana jest według art. 454-455 Pzp albo sekcji 3.2.4 Wytycznych (dla zasady konkurencyjności).
  • Nie każda zmiana jest dozwolona - istotna modyfikacja poza dopuszczalnymi przypadkami może zostać zakwestionowana.
  • Zmianie umowy towarzyszą obowiązki ogłoszeniowe (m.in. ogłoszenie o zmianie umowy).
  • Po wykonaniu umowy (w zamówieniach z Pzp) zamieszcza się ogłoszenie o jej wykonaniu. Raport z realizacji zamówienia sporządza się w przypadkach określonych w Pzp - sama wartość zamówienia nie jest jedynym kryterium.
  • Aneksy i wykonanie umów kontroluje się zwykle przy płatności końcowej.

Kiedy zmiana jest dopuszczalna

Prawo zamówień publicznych i Wytyczne przewidują zamknięty katalog przypadków, w których umowę można zmienić - na przykład zmiany przewidziane w dokumentacji, zmiany o niewielkiej wartości albo wynikające z okoliczności niemożliwych do przewidzenia. Poza tym katalogiem zmiana istotna, która rozszerza zakres, przesuwa równowagę stron albo wprowadza warunki mogące wpłynąć na krąg wykonawców, jest ryzykowna: kontrolujący może uznać, że w istocie doszło do udzielenia nowego zamówienia z pominięciem procedury.

Obowiązki ogłoszeniowe

Zmiana umowy nie kończy się na podpisaniu aneksu. W zamówieniach z Pzp obowiązek ogłoszenia o zmianie umowy dotyczy zmian objętych tym obowiązkiem (a nie każdego aneksu), a po zakończeniu - ogłoszenia o wykonaniu umowy w wymaganym terminie (art. 448 Pzp). Raport z realizacji zamówienia sporządza się natomiast w przypadkach określonych w Pzp (art. 446) - sama wartość zamówienia nie jest jedynym kryterium. Terminy i katalogi warto sprawdzić w tekście Pzp obowiązującym dla danego postępowania (art. 446, 448 i 455). Do zamówień realizowanych wyłącznie według zasady konkurencyjności obowiązki te stosuje się odpowiednio do reguł tego reżimu, a nie automatycznie jak w Pzp. Kontrolujący sprawdza, czy odbioru dokonano prawidłowo, czy zaistniały podstawy do naliczenia kar umownych i czy dopełniono obowiązków publikacyjnych.

Co bada kontrola

Analiza realizacji umów obejmuje wszystkie dotychczas skontrolowane zamówienia. Weryfikacji podlega m.in., czy potwierdzono prawidłowe wykonanie umowy, czy zmiany mieściły się w dopuszczalnych granicach, czy prawidłowo opublikowano wymagane ogłoszenia i czy dochowano terminów. Aneks wprowadzony „na szybko”, bez podstawy i bez ogłoszenia, potrafi obciążyć rozliczenie na samym końcu projektu.

Znaczenie

Zmiana umowy to moment, w którym warto zapytać prawnika, zanim podpisze się aneks - poprawienie tego po kontroli bywa niemożliwe. W HMP oceniamy dopuszczalność zmian umów z wykonawcami i pilnujemy obowiązków ogłoszeniowych, a w sporze z wykonawcą reprezentujemy klienta.

Planujesz aneks do umowy w projekcie? Skontaktuj się z zespołem HMP Dotacje.

Źródło: Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków 2021-2027.

Uwaga: Zasady rozliczania dotacji różnią się między naborami i ulegają zmianom. Materiał ma charakter ogólny i informacyjny (stan na sierpień 2026). Przed decyzją zweryfikuj aktualną dokumentację właściwego naboru lub skontaktuj się z nami.

Powiązane artykuły

Dotacje: +48 453 524 817