Firmy, które tworzą oprogramowanie, ulepszają produkty albo rozwijają technologię, mają do dyspozycji dwie najmocniejsze preferencje w polskim CIT i PIT: ulgę badawczo-rozwojową i IP Box. Przez lata trzeba było wybierać, do którego dochodu przypisać koszty. Od rozliczenia za 2022 r. można stosować obie równocześnie - także do tego samego dochodu. W praktyce to często kilkaset tysięcy złotych różnicy rocznie.
Jak działa ulga B+R
Ulga badawczo-rozwojowa (art. 18d ustawy o CIT, art. 26e ustawy o PIT) pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania koszty kwalifikowane prac badawczo-rozwojowych drugi raz, obok zwykłego ujęcia ich w kosztach uzyskania przychodu. Koszty wynagrodzeń i składek pracowników w części dotyczącej prac B+R podlegają odliczeniu w wysokości 200%, a pozostałe koszty kwalifikowane - materiały, ekspertyzy, amortyzacja aparatury - w wysokości 100%. Centra badawczo-rozwojowe ze statusem MŚP odliczają 200% wszystkich kosztów kwalifikowanych. Więksi przedsiębiorcy ze statusem CBR również 200%, z wyjątkiem kosztów uzyskania i utrzymania patentu.
Prace rozwojowe nie muszą być przełomem naukowym. Wystarczy systematyczna praca zespołu nad nowym lub ulepszonym produktem, procesem albo usługą z wykorzystaniem dostępnej wiedzy - tak definiuje to ustawa i tak potwierdzają interpretacje. Prowadzimy wdrożenia ulgi między innymi w firmach produkcyjnych i software house’ach, a to, czy dana działalność zostanie uznana za badawczo-rozwojową, rozstrzyga się na etapie dokumentacji projektowej, jeszcze przed ewentualną kontrolą.
Jak działa IP Box
IP Box (art. 24d ustawy o CIT, art. 30ca ustawy o PIT) to preferencyjna stawka 5% od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej - przede wszystkim z autorskiego prawa do programu komputerowego i patentów. Wysokość preferencji koryguje wskaźnik nexus: im większą część prac badawczo-rozwojowych podatnik wykonuje samodzielnie, tym większa część dochodu może zostać opodatkowana stawką 5%.
Od kiedy i na jakiej zasadzie można je łączyć
Do końca 2021 r. koszty rozliczone w uldze B+R nie mogły pomniejszać dochodu opodatkowanego w reżimie IP Box. Polski Ład to zmienił: od rozliczenia za 2022 r. podatnik może uwzględnić ulgę B+R przy obliczaniu dochodu z kwalifikowanego IP (art. 24d ust. 9a ustawy o CIT). W efekcie oba mechanizmy działają na różnych etapach tego samego projektu. Na etapie tworzenia ulga B+R obniża podstawę opodatkowania o dodatkowe odliczenie kosztów. Na etapie komercjalizacji dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest opodatkowany stawką 5%. Co istotne, obie preferencje mogą dotyczyć tego samego projektu i tego samego roku podatkowego.
Co decyduje o bezpiecznym wdrożeniu
W naszej praktyce o wyniku ewentualnej kontroli przesądzają trzy elementy. Pierwszym jest ewidencja - wyodrębnienie kosztów kwalifikowanych B+R oraz przychodów i kosztów przypadających na każde kwalifikowane IP, prowadzone na bieżąco, a nie odtwarzane po latach. Drugim jest dokumentacja projektowa, czyli karty projektów, raporty prac i przypisanie czasu pracy zespołu do zadań badawczo-rozwojowych. Trzecim, przy niestandardowym modelu - podwykonawcy, prawo własności intelektualnej wytwarzane etapami, licencje wewnątrzgrupowe - jest interpretacja indywidualna, która zabezpiecza rozliczenie na lata.
Jeżeli podatnik ma stratę albo dochód niższy niż przysługujące odliczenie B+R, niewykorzystaną część odliczenia może wykorzystać poprzez ulgę na innowacyjnych pracowników - odrębny mechanizm pozwalający, na ustawowych zasadach i po spełnieniu warunków, pomniejszyć zaliczki na PIT pobierane od wynagrodzeń określonych pracowników. Pisaliśmy o niej w artykule o warunkach ulgi na innowacyjnych pracowników. O tym, że z ulgi B+R korzystają także twórcy gier, przeczytasz tutaj.
Od czego zacząć
Od audytu: sprawdzamy, które projekty i koszty kwalifikują się do B+R, czy powstaje kwalifikowane IP i jak wygląda wskaźnik nexus. Dopiero na tej podstawie ustalamy realną korzyść i projektujemy ewidencję. Zobacz zakres naszych usług na stronie HMP Podatki albo napisz do nas - przeanalizujemy Twoją sytuację.
