Fundacja rodzinna płaci 15% CIT od ukrytych zysków, czyli świadczeń na rzecz fundatora, beneficjentów i podmiotów powiązanych (art. 24q ust. 1a ustawy o CIT). Granica bywa zaskakująca: kontrakt menadżerski fundatora to ukryty zysk, a umowa o pracę na tym samym stanowisku już nie. Zebraliśmy rozstrzygnięcia KIS i sądów w jednej tabeli.
Kluczowe wnioski:
- Ukryte zyski to świadczenia fundacji na rzecz fundatora, beneficjentów lub podmiotów powiązanych, opodatkowane 15% CIT.
- Kontrakt menadżerski z fundatorem jest ukrytym zyskiem, umowa o pracę z tym samym fundatorem - nie. O podatku decyduje forma zatrudnienia.
- Przy samochodach rozstrzyga cel: wyłącznie działalność fundacji - bez podatku. Użycie do świadczeń na rzecz beneficjentów - 15% CIT.
- Rynkowy czynsz dla fundatora, aport nieruchomości do spółki i sprzedaż fundacji certyfikatów po cenie rynkowej nie są ukrytymi zyskami.
- Zwolnienie podmiotowe z CIT nie zwalnia fundacji z obowiązków cen transferowych.
Czym są ukryte zyski w fundacji rodzinnej?
To katalog świadczeń z art. 24q ust. 1a ustawy o CIT, od których fundacja płaci 15% CIT, mimo że jako podmiot jest co do zasady zwolniona z podatku. Chodzi o transfery na rzecz fundatora, beneficjentów lub podmiotów powiązanych. Katalog jest zamknięty - to ważne, bo świadczenie, które nie mieści się w jego punktach, nie podlega opodatkowaniu. Szerszy obraz obciążeń przedstawiamy we wpisie o opodatkowaniu fundacji rodzinnej.
Dlaczego kontrakt menadżerski to ukryty zysk, a umowa o pracę nie?
KIS uznał wynagrodzenie fundatora z kontraktu menadżerskiego lub umowy o zarządzanie za ukryty zysk - w interpretacjach z 7.12.2023 r., 0111-KDIB2-1.4010.421.2023.2.DD, i z 19.12.2023 r., 0111-KDIB2-1.4010.423.2023.2.AJ. Stanowisko potwierdziły wyroki WSA w Poznaniu z 30.4.2024 r., I SA/Po 88/24, i WSA w Łodzi z 11.4.2024 r., I SA/Łd 134/24 - oba nieprawomocne (stan CBOSA na 21 września 2026 r.).
Jednocześnie umowa o pracę zawarta z tym samym fundatorem-członkiem zarządu ukrytym zyskiem nie jest (DKIS z 7.5.2024 r., 0114-KDIP2-1.4010.66.2024.4.KW). W praktyce działa to jak przełącznik: o 15% CIT decyduje forma zatrudnienia, a nie to, co fundator faktycznie robi.
Co jest ukrytym zyskiem, a co nie?
| Świadczenie | Ukryty zysk? | Rozstrzygnięcia |
|---|---|---|
| Kontrakt menadżerski / umowa o zarządzanie z fundatorem | TAK - 15% CIT | DKIS z 7.12.2023 r., 0111-KDIB2-1.4010.421.2023.2.DD; DKIS z 19.12.2023 r., 0111-KDIB2-1.4010.423.2023.2.AJ; wyr. WSA w Poznaniu z 30.4.2024 r., I SA/Po 88/24; wyr. WSA w Łodzi z 11.4.2024 r., I SA/Łd 134/24 (nieprawomocne) |
| Umowa o pracę z fundatorem-członkiem zarządu | NIE | DKIS z 7.5.2024 r., 0114-KDIP2-1.4010.66.2024.4.KW |
| Samochód używany wyłącznie do działalności fundacji | NIE | DKIS z 27.11.2023 r., 0114-KDIP2-1.4010.485.2023.1.KW; DKIS z 19.3.2024 r., 0114-KDIP2-1.4010.69.2024.2.MR1 |
| Samochód używany do świadczeń statutowych na rzecz beneficjentów | TAK - 15% CIT | DKIS z 27.11.2023 r., 0114-KDIP2-1.4010.500.2023.1.KW; zgodnie wyr. WSA w Poznaniu z 4.7.2024 r., I SA/Po 66/24 |
| Rynkowy czynsz najmu płacony fundatorowi | NIE | DKIS z 11.8.2023 r.: 0111-KDIB1-2.4010.258.2023.1.EJ, 0111-KDIB1-2.4010.291.2023.1.EJ, 0114-KDIP2-1.4010.341.2023.1.KW |
| Aport nieruchomości do spółki kapitałowej | NIE | DKIS z 22.12.2023 r., 0114-KDIP2-1.4010.543.2023.3.MR1; DKIS z 22.12.2023 r., 0111-KDIB1-2.4010.495.2023.2.ANK; DKIS z 8.1.2024 r., 0114-KDIP2-1.4010.550.2023.2.PP |
| Usługi zarządzania najmem od podmiotu powiązanego | SPORNE | KIS: TAK (DKIS z 13.2.2024 r., 0111-KDIB1-2.4010.693.2023.2.MK); wyr. WSA we Wrocławiu z 22.8.2024 r., I SA/Wr 295/24, uchylił interpretację (nieprawomocny) |
| Przedłużenie pożyczki dla beneficjenta do 10 lat lub dłużej | TAK - 15% CIT | DKIS z 9.8.2024 r., 0111-KDIB1-2.4010.283.2024.2.AK |
| Sprzedaż fundacji certyfikatów po cenie rynkowej przez fundatora | NIE | DKIS z 13.5.2024 r., 0114-KDIP2-1.4010.91.2024.2.KS |
Co przesądza w sprawach samochodów i aportu?
Przy samochodach rozstrzyga cel używania. Auto wykorzystywane wyłącznie do działalności fundacji nie generuje ukrytego zysku. Jeżeli jednak fundacja używa auta do świadczeń statutowych na rzecz beneficjentów, płaci 15% CIT - tak KIS, a zgodnie z nim WSA w Poznaniu w wyroku z 4.7.2024 r., I SA/Po 66/24.
Aport nieruchomości do spółki kapitałowej nie jest ukrytym zyskiem, bo katalog jest zamknięty, a fundacja otrzymuje ekwiwalent w postaci udziałów. Podobnie rynkowy czynsz najmu płacony fundatorowi - praktykę najmu w fundacji analizowaliśmy szerzej we wpisie o fundacji rodzinnej w praktyce interpretacyjnej. O pokrewnym ograniczeniu transferów do fundatora pisaliśmy z kolei w tekście o zakazie zwrotu mienia fundatorowi.
Gdzie linia jest jeszcze sporna?
Przy usługach zarządzania najmem kupowanych od podmiotu powiązanego. KIS widzi tu ukryty zysk (DKIS z 13.2.2024 r., 0111-KDIB1-2.4010.693.2023.2.MK). WSA we Wrocławiu wyrokiem z 22.8.2024 r., I SA/Wr 295/24, uchylił tę interpretację: czynności wykonawcze to nie „zarządzanie i kontrola”. Wyrok pozostaje nieprawomocny (stan CBOSA na 21 września 2026 r.). Linia interpretacyjna może się jeszcze zmieniać - przed podpisaniem takiej umowy sprawdź aktualny stan rozstrzygnięć.
Uważaj też na pożyczki: przedłużenie pożyczki udzielonej beneficjentowi do 10 lat lub dłużej KIS kwalifikuje jako ukryty zysk (DKIS z 9.8.2024 r., 0111-KDIB1-2.4010.283.2024.2.AK). Z kolei sprzedaż fundacji certyfikatów po cenie rynkowej przez fundatora ukrytym zyskiem nie jest (DKIS z 13.5.2024 r., 0114-KDIP2-1.4010.91.2024.2.KS).
Czy fundacja rodzinna musi pamiętać o cenach transferowych?
Tak. Zwolnienie podmiotowe z CIT nie zwalnia fundacji z obowiązków dokumentacyjnych w cenach transferowych. Potwierdzony wyjątek: nieodpłatne pełnienie funkcji zarządu przez beneficjentów nie wymaga lokalnej dokumentacji cen transferowych (DKIS z 30.12.2024 r., 0111-KDIB1-2.4010.566.2024.1.END). Transakcje fundacji z podmiotami powiązanymi planuj więc tak jak w grupie kapitałowej - na warunkach rynkowych i z dokumentacją.
Projektujesz strukturę wynagrodzeń, najmu lub finansowania w fundacji rodzinnej? Zespół HMP Podatki analizuje skutki podatkowe fundacji rodzinnych i reprezentuje klientów w sporach interpretacyjnych. Sprawdź doradztwo podatkowe HMP albo zadzwoń: 798 921 159.
Stan prawny na 3 września 2026 r. Przywołane rozstrzygnięcia zweryfikowane w EUREKA i CBOSA według stanu na 21 września 2026 r.
