Bank Gospodarstwa Krajowego uruchamia jeden z najciekawszych instrumentów dla producentów w tej perspektywie unijnej - wsparcie na wytwarzanie wyrobów podwójnego zastosowania (dual-use), czyli takich, które mają odbiorców zarówno cywilnych, jak i wojskowych. Poniżej porządkujemy to, co dla przedsiębiorcy najważniejsze: jak działa mechanizm, kto może aplikować, co można sfinansować, jakie warunki decydują o kwalifikowalności i - konkretnie - ile realnie zostaje w firmie średniej wielkości.
Co to za instrument
Formalnie jest to działanie 2.33 „Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania” w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) 2021-2027, wdrażane przez BGK. Alokacja naboru to 400 mln zł (z możliwością zwiększenia), a wnioski składa się przez Generator wniosków BGK w terminie od 29 października 2026 r. do 28 stycznia 2027 r. (do godz. 16:00).
Mechanizm: kredyt inwestycyjny plus bezzwrotna premia
Instrument nie jest klasyczną dotacją wypłacaną po fakcie. Działa w modelu znanym z Kredytu technologicznego i Kredytu ekologicznego BGK:
- firma zaciąga kredyt inwestycyjny w wybranym banku komercyjnym - może on pokryć nawet 100% kosztów kwalifikowalnych projektu;
- realizuje inwestycję;
- po prawidłowym wykonaniu i rozliczeniu BGK wypłaca bezzwrotną premię bezpośrednio na rachunek kredytu, spłacając część jego kapitału.
Premia jest więc powiązana z efektem: warunkiem wypłaty jest wykonanie inwestycji i osiągnięcie zakładanych celów. O samej konstrukcji kredyt + premia piszemy też we wpisie Czym jest Kredyt Ekologiczny BGK.
Kto może aplikować
Instrument jest skierowany wyłącznie do sektora MŚP - mikro, małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu rozporządzenia KE nr 651/2014. Wnioskodawca powinien prowadzić działalność na terytorium Polski, potwierdzoną wpisem do KRS lub CEIDG odpowiednio wcześniej przed złożeniem wniosku. Duże przedsiębiorstwa nie skorzystają z tego naboru.
Co można sfinansować i jaka jest skala projektu
Wsparcie dotyczy inwestycji w nowe moce produkcyjne wyrobów podwójnego zastosowania oraz wzmocnienia konkurencyjności i potencjału eksportowego firmy. Do kosztów kwalifikowalnych zaliczają się m.in. wydatki na środki trwałe, nieruchomości i grunty związane z inwestycją (z wyłączeniem lokali mieszkalnych) oraz wartości niematerialne i prawne (patenty, licencje, know-how).
Skala projektu jest wyraźnie określona: minimalna wartość projektu to 2 mln zł, a maksymalna wartość wydatków kwalifikowalnych to równowartość 50 mln euro. To instrument pod realną inwestycję produkcyjną, a nie pojedyncze zakupy. W praktyce próg 2 mln zł kieruje ten nabór do małych i średnich firm produkcyjnych - mikroprzedsiębiorca rzadko realizuje inwestycję tej skali. Szczegółowy katalog kosztów zawiera dokumentacja naboru BGK - do niej warto sięgnąć, układając budżet. Więcej o planowaniu wydatków piszemy we wpisie Premia BGK dual-use: na co przeznaczyć dofinansowanie.
Ile realnie - i od czego to zależy
Maksymalna intensywność wsparcia sięga 70% kosztów kwalifikowalnych, ale to pułap, a nie stawka jednolita. Realny poziom premii zależy od dokładnej lokalizacji inwestycji, wielkości przedsiębiorstwa, rodzaju kosztu i podstawy udzielenia pomocy, a wyznacza go aktualna mapa pomocy regionalnej wraz z dokumentacją BGK.
Zgodnie z zasadami pomocy regionalnej do bazowej intensywności dla danego obszaru dolicza się premię za wielkość przedsiębiorstwa (co do zasady wyższą dla mikro- i małych, niższą dla średnich firm). Kluczowe jest jednak to, że mapa pomocy regionalnej jest bardziej szczegółowa niż podział na województwa - w obrębie jednego województwa mogą obowiązywać różne poziomy intensywności dla poszczególnych podregionów, a niektóre lokalizacje (np. część obszaru wokół największych miast) są z pomocy regionalnej wyłączone lub objęte niższymi pułapami. Dlatego maksymalną intensywność dla konkretnego projektu trzeba ustalić dla jego rzeczywistego miejsca realizacji według aktualnej mapy pomocy regionalnej i dokumentacji BGK, a nie szacować „na województwo”. Szerzej mechanizm premii omawiamy we wpisie Premia BGK na produkcję cywilno-wojskową: ile wynosi i od czego zależy.
Kryterium kluczowe: kwalifikowalność produktu
Najważniejszy warunek merytoryczny dotyczy samego wyrobu. Wsparcie obejmuje inwestycje w produkcję wyrobów faktycznie podwójnego zastosowania, wskazanych w Załączniku I do rozporządzenia (UE) 2021/821. Nie każdy produkt związany z bezpieczeństwem czy obronnością automatycznie się kwalifikuje - decyduje prawidłowa klasyfikacja wyrobu według tego wykazu. To pierwszy element, który należy przesądzić, zanim zaplanuje się resztę projektu. Trafiają tu m.in. bezzałogowe statki powietrzne (drony) i ich podzespoły, urządzenia termowizyjne i noktowizyjne, systemy łączności i szyfrowania oraz materiały specjalne, takie jak stopy czy kompozyty. Pełny wykaz przykładów opisujemy we wpisie Produkty podwójnego zastosowania - przykłady.
Druga warstwa: obowiązki kontroli obrotu
Produkcja dual-use to nie tylko inwestycja, ale też reżim kontroli obrotu towarami o znaczeniu strategicznym. Wyroby podwójnego zastosowania podlegają rozporządzeniu (UE) 2021/821 z 20 maja 2021 r. (unijny system kontroli wywozu) oraz krajowej ustawie z 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym. W praktyce oznacza to m.in. konieczność uzyskania zezwolenia na wywóz poza UE dla pozycji z Załącznika I, a dla wybranych pozycji z Załącznika IV - również przy transferze wewnątrz UE. Zezwolenia indywidualne i globalne wydawane są bez opłaty, a okres ich ważności zależy od rodzaju zezwolenia (co do zasady nie dłuższy niż 2 lata, z wyjątkami wynikającymi z przepisów) - trzeba go ustalić dla konkretnego rodzaju zezwolenia.
Warto od razu rozdzielić dwa pojęcia, które bywają mylone: produkcja wyrobów podwójnego zastosowania to nie koncesja na broń, lecz właśnie reżim kontroli obrotu. Koncesja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczy wyrobów ściśle wojskowych z jednolitego wykazu uzbrojenia - granicę między jednym a drugim rozkładamy we wpisie o tym, czy dual-use wymaga koncesji MSWiA. Praktyczne obowiązki producenta w tym reżimie, w tym wewnętrzny system kontroli (WSK) i certyfikat jakości NATO (AQAP), opisujemy w osobnym wpisie o obowiązkach producenta dual-use.
Te obowiązki warto opisać i uporządkować już na etapie projektu, bo wpływają na sposób realizacji inwestycji i późniejszą sprzedaż. Jak ułożyć projekt pod te wymagania, pokazujemy we wpisie Produkcja cywilno-wojskowa a kontrola obrotu: jak ułożyć projekt BGK.
Za co punkty w rankingu (aktualizacja - wrzesień 2026)
Nabór nie przewiduje progu minimalnego punktów - o kolejności na liście rankingowej decyduje suma, a maksymalnie można zdobyć 11,5 pkt. Według opublikowanych kryteriów wyboru projektów (rozstrzygające jest zawsze aktualne brzmienie Załącznika nr 1 do Regulaminu) punkty przyznawane są tak:
| Kryterium rankingowe | Punkty |
|---|---|
| Nowość i innowacyjność produktu (wg Podręcznika OSLO) | 6 - innowacja radykalna lub przełomowa; 3 - znacząca nowość lub znaczące ulepszenie; 0 - pozostałe |
| Automatyzacja lub robotyzacja produkcji | 2 |
| Udział w programach akceleracyjnych pod patronatem MON (np. IDA Bootcamp, NATO DIANA, MilTech) | 2 |
| Potencjał eksportowy (wraz z planem uzyskania zezwoleń eksportowych) | 1 |
| Członkostwo w Krajowym Klastrze Kluczowym od co najmniej 6 miesięcy | 0,5 |
Dwie obserwacje praktyczne. Po pierwsze, bez punktów za innowacyjność da się zebrać najwyżej 5,5 pkt - projekt bez przynajmniej „znaczącej nowości” będzie w rankingu nisko. Po drugie, kryterium klastrowe wymaga co najmniej 6 miesięcy członkostwa: firma, która nie jest w Krajowym Klastrze Kluczowym dziś, tego pół punktu w tym naborze raczej już nie zdobędzie, bo staż nie zdąży urosnąć przed zamknięciem naboru 28 stycznia 2027 r. Oba „ekosystemowe” kryteria omawiamy osobno: członkostwo w Krajowym Klastrze Kluczowym (0,5 pkt) oraz udział w akceleratorach pod patronatem MON (2 pkt).
Jak wykorzystać czas do naboru
Zasady naboru są już opublikowane, więc do 29 października firmy mają czas na przygotowanie. Dobra kolejność prac to: przesądzenie kwalifikowalności wyrobu (Załącznik I), oszacowanie realnej intensywności premii dla konkretnej lokalizacji i wielkości firmy, ułożenie budżetu pod katalog kosztów kwalifikowalnych oraz zaplanowanie procedur kontroli obrotu. Oficjalne kryteria wyboru projektów i pełny katalog kosztów znajdują się w dokumentacji naboru na stronie BGK.
Potrzebujesz analizy dla swojej firmy?
Zespół HMP Dotacje pomaga ocenić, czy dany wyrób kwalifikuje się jako produkt podwójnego zastosowania, oszacować realny poziom premii dla konkretnej lokalizacji i wielkości firmy oraz ułożyć projekt pod zasady naboru i kontroli obrotu. Chcesz sprawdzić potencjał swojego projektu? Napisz do nas albo zadzwoń: 453 524 817.
