Estoński CIT to model opodatkowania, który pozwala na przesunięcie momentu opodatkowania do czasu dystrybucji zysku oraz na skorzystanie z niższej realnej stawki opodatkowania zysków wypłacanych ze spółki.
Zatrzymanie zysku może odraczać opodatkowanie jego dystrybucji, ale estoński CIT obejmuje także inne kategorie dochodów, m.in. ukryte zyski i wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. Ryczałt nie zwalnia również z bieżących obowiązków ewidencyjnych i sprawozdawczych.
Kluczowe z punktu widzenia estońskiego CIT 2.0 (po wejściu w życie Nowego Ładu) jest jednak to, ile wyniesie efektywna stopa opodatkowania w przypadku podziału zysku i wypłaty dywidendy do wspólników. Dopiero skonfrontowanie tej wartości z zasadami klasycznymi pozwala ocenić ten model opodatkowania.
Przypomnijmy, że mali podatnicy, czyli spółki które osiągnęły przychody ze sprzedaży wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług w poprzednim roku podatkowym nie wyższe niż 2 000 000 euro, korzystają z preferencyjnej 9% stawki podatku CIT. Dochód po opodatkowaniu podlega opodatkowaniu w momencie jego wypłaty wspólnikom (dywidenda) przy zastosowaniu 19% podatku PIT. Oznacza to, że koszt podatkowy dystrybucji zysku przez spółkę z o.o. do wspólnika wynosi w tym wariancie 26,29%.
Przykład - opodatkowanie w klasycznym CIT
Spółka z o.o. odnotuje 7 mln zł przychodów i 4 mln zł kosztów, a jej dochód wyniesie 3 mln zł. Dochód Spółki podlega opodatkowaniu CIT według stawki 9%. Oznacza to, że Spółka odprowadzi 270 000 zł. W przypadku decyzji o wypłacie całości zysku Spółki po opodatkowaniu (czyli kwoty 3 mln - 270 tys. zł = 2 mln 730 tys. zł) wspólnikom w formie dywidendy należny podatek dochodowy od osób fizycznych wynosiłby 2.730.000 × 0,19 = 518 700 zł. Łączne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i od osób prawnych wyniosłoby więc 270 000 zł (CIT) + 518 700 zł (PIT), czyli 788 700 zł.
Oznacza to, że z 3 mln zł zysku na poziomie Spółki, po jego dystrybucji i opodatkowaniu, w portfelu wspólnika pozostaje 2.211.300 zł.
Przykład - opodatkowanie w estońskim CIT 2.0
Jeśli spółka, przy analogicznym przychodzie (7 mln zł), kosztach uzyskania przychodu (4 mln zł) i dochodzie (3 mln zł) zdecydowałaby się korzystać z estońskiego CIT (na warunkach określonych Polskim Nowym Ładem), to:
- zatrzymując zysk w spółce, mogłaby odroczyć opodatkowanie jego dystrybucji na kolejne lata - z zastrzeżeniem, że ryczałt obejmuje także inne kategorie dochodów (m.in. ukryte zyski i wydatki niezwiązane z działalnością);
- w przypadku wypłaty całego zysku wspólnikowi ryczałt (CIT estoński) wyniósłby 10%, czyli 300 000 zł, a podatek PIT od dywidendy: 3.000.000 × 19% - 90% × 300.000 = 570.000 zł - 270.000 zł = 300 000 zł.
Przy założeniu dywidendy brutto 3 000 000 zł, CIT spółki 300 000 zł i PIT od dywidendy 300 000 zł kwota netto dla wspólnika wynosi 2 700 000 zł (wspólnik ponosi wyłącznie PIT), a łączny wydatek spółki obejmujący dywidendę i CIT wynosi 3 300 000 zł. Rachunek ten ilustruje wyłącznie przyjęte założenia i nie potwierdza ich zastosowania do każdej spółki.
Bezpośrednie porównanie obu modeli wymaga ujednolicenia założeń - w szczególności tej samej kwoty środków przeznaczonych przez spółkę na wypłatę i na podatki. Przy odmiennych podstawach (np. dochód 3 mln zł w jednym wariancie i dywidenda brutto 3 mln zł w drugim) zestawienie nie jest porównywalne. Rzeczywisty skutek zależy od sytuacji konkretnej spółki i wspólnika oraz od obowiązujących przepisów i wymaga indywidualnej oceny.
Podsumowanie
Estoński CIT i klasyczne opodatkowanie spółki działają według odmiennych mechanizmów, dlatego ich porównanie ma sens wyłącznie przy jednakowych założeniach co do kwoty dystrybucji i ponoszonych podatków. Wybór formy opodatkowania wymaga indywidualnej oceny sytuacji prawnopodatkowej przedsiębiorcy - w tym warunków korzystania z ryczałtu oraz kategorii dochodów opodatkowanych na bieżąco (m.in. ukrytych zysków) - w celu podjęcia właściwej decyzji o formie prowadzenia i restrukturyzacji działalności.
