Rejestracja znaku towarowego oznacza nie tylko istotne zwiększenie bezpieczeństwa prawnego dla właściciela znaku, ale ma również wymiar biznesowy i może pozwolić na umacnianie pozycji rynkowej.
Choć na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że korzyści te ograniczają się wyłącznie do sfery prawnej, to w rzeczywistości zastrzeżenie znaku towarowego może się przełożyć na wynik finansowy przedsiębiorstwa.
Decydując się więc na uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy, przedsiębiorcy (ale również osoby fizyczne) otwierają sobie drogę do efektywnego zabezpieczenia działalności, oferowanych usług lub towarów. Jednocześnie budują rozpoznawalność marki i idące za nią zaufanie potencjalnych klientów i kontrahentów.
Mimo że prawo nie nakłada obowiązku rejestracji znaku towarowego, to już ze względu na możliwość rozszerzenia minimalnego zakresu ochrony, jaki przysługuje przedsiębiorcy bez zastrzeżonego znaku, taki ruch wydaje się konieczny dla zapewnienia skutecznego rozwoju prowadzonej działalności.
Świadomość korzyści płynących z zastrzeżenia znaku towarowego, bez wątpienia daje przedsiębiorcom przewagę i stwarza warunki do budowania strategii firmy i wpływania na wzrost jej konkurencyjności. Poniższa lista przedstawia zasadnicze zalety wynikające z rejestracji znaku towarowego.
1. Wyłączne prawo własności do marki firmy
Rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej warunkowane jest zgłoszeniem do właściwego rejestru. Jednak sama okoliczność uzyskania wpisu w KRS bądź CEIDG nie powoduje jeszcze, że nazwa działalności przysługuje nam na wyłączność.
Można więc wyobrazić sobie sytuację, w której przez długi okres prowadzimy działalność gospodarczą w formie spółki, a podmiot z siedzibą w sąsiedniej miejscowości legalnie uruchamia działalność w tej samej branży pod tożsamą nazwą, korzystając z renomy, którą budowaliśmy latami. W odniesieniu do jednoosobowej działalności gospodarczej, przedsiębiorcy z tym samym oznaczeniem nazwy mogą działać nawet na terenie jednej miejscowości.
Rejestracja znaku towarowego w postaci nazwy ogranicza takie ryzyko i chroni przed wykorzystaniem zastrzeżonej marki - w zakresie towarów i usług objętych rejestracją oraz na właściwym terytorium (np. całej Polski przy rejestracji krajowej lub UE przy rejestracji unijnej). Ochrona nie oznacza zakazu każdego użycia identycznego słowa w każdej branży.
Należy zwrócić uwagę, że nie warto zwlekać z rejestracją. Pierwszeństwo zgłoszenia ma znaczenie, ale samo złożenie wniosku nie gwarantuje rejestracji - wymaga ona spełnienia ustawowych warunków i uwzględnienia wcześniejszych praw.
2. Wpis zastrzeżonego znaku towarowego w ogólnodostępnym rejestrze urzędowym
Na etapie zakładania działalności gospodarczej czy wprowadzania produktów przez inne podmioty, mogą one łatwo i bezpłatnie zweryfikować we właściwym rejestrze, czy dana marka została już zastrzeżona. W przypadku stwierdzenia zarejestrowanego znaku towarowego, osoby te nie są uprawnione do skorzystania z tożsamej marki na potrzeby swojej działalności. Jawność oficjalnego rejestru powoduje, że nieuczciwy przedsiębiorca nie będzie mógł usprawiedliwić swojego postępowania.
Informacja o rejestracji ma na celu zapobiec naruszeniom, minimalizując ryzyko wystąpienia sporów sądowych.
3. Egzekwowanie roszczeń od nieuczciwych konkurentów
Zastrzeżenie znaku towarowego przyznaje ochronę i wyposaża w środki egzekwowania praw do znaku. Jest to sposób na walkę z nieuczciwą konkurencją, która posługuje się naszą marką lub marką do niej podobną.
W razie wystąpienia naruszeń, pierwszym krokiem realizacji ochrony swoich praw do znaku jest wystąpienie z pismem wzywającym do zaprzestania bezprawnego używania znaku.
W fazie ewentualnego postępowania sądowego przedsiębiorca, którego marka została naruszona, może dochodzić zasądzenia odszkodowania, a także wystąpić z roszczeniem o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Na potrzeby postępowania będzie on dysponował dokumentem potwierdzającym udzielenie prawa ochronnego (świadectwem rejestracji); prawo to może jednak zostać unieważnione lub wygasnąć w przypadkach przewidzianych w przepisach.
4. Budowanie zaufania i renomy działalności
Informacja o rejestracji znaku towarowego znajduje się w oficjalnym internetowym rejestrze, do którego dostęp ma każda osoba. W związku z tym każdy podmiot, który będzie zainteresowany nawiązaniem relacji biznesowych i stosunków gospodarczych, może sprawdzić daną markę.
Zarejestrowany znak towarowy uprawnia do zamieszczenia symbolu „R” w kółku (®) przy nazwie lub logo. Dla kontrahenta czy konsumenta jest to sygnał, że dany podmiot zastrzegł swoją markę. W praktyce znak ® może wywierać pozytywny wpływ na odbiór rynku i budzić przekonanie o jakości produktów czy wiarygodności przedsiębiorcy.
5. Nowe możliwości zarobkowe
Dzięki stworzeniu renomy swojej marki, możemy zyskać dodatkowe źródła dochodu. Jedną z podstawowych form zarobkowych stanowi licencjonowanie praw do znaku towarowego. Zawarcie umowy licencyjnej na znak towarowy upoważnia drugą stronę do używania naszego znaku, a w zamian pobieramy ustaloną w umowie opłatę licencyjną, zapewniając sobie pasywne źródło dochodu.
Rozpoznawalność marki daje również możliwość rozszerzania skali działalności w oparciu o model biznesowy sieci franczyzowej.
Ponadto, tylko zarejestrowany znak towarowy jest przedmiotem obrotu i pozwala jego właścicielowi na sprzedaż marki na podstawie sporządzonej wyceny znaku. W razie kłopotów z płynnością czy chęcią zwiększenia środków na inwestycje, sprzedaż znaku może więc stać się pomysłem na zastrzyk gotówki dla przedsiębiorstwa.
Podobnie w przypadku śmierci właściciela zarejestrowanego znaku towarowego prawo ochronne do znaku wchodzi do masy spadkowej i podlega dziedziczeniu. Rejestracja tworzy prawo ochronne do znaku. Ochrona niezarejestrowanych oznaczeń i możliwość przenoszenia związanych z nimi uprawnień wymagają natomiast odrębnej oceny - nie należy też mylić znaku towarowego z firmą (nazwą) przedsiębiorcy.
6. Ochrona domeny internetowej
Prawo ochronne do znaku towarowego może stanowić podstawę roszczeń w sporze o domenę internetową, zależnie od okoliczności; sama rejestracja znaku nie przenosi jednak automatycznie praw do domeny. Należy też mieć świadomość, że z samego faktu zakupu domeny nie zyskuje się prawa ochronnego do oznaczenia.
Zastrzeżenie domeny to również narzędzie do zabezpieczenia się przed zjawiskiem piractwa domenowego ( cybersquattingiem), polegającego na wykupywaniu przez cyberprzestępców domen z nazwą naszego przedsiębiorstwa czy produktu i odsprzedaży za zawyżoną cenę.
7. Narzędzie realizacji celów marketingowych i zwiększenia efektywności sprzedaży
W uproszczeniu, właściciel zarejestrowanego znaku towarowego może - za pośrednictwem formularza - skierować do Google Ads żądanie, aby reklamy tekstowe zawierające jego zastrzeżony znak były blokowane. Tym samym, działania marketingowe mogą być dużo bardziej skuteczne. Nieuprawnione użycie znaku towarowego podlega jednak ocenie z uwzględnieniem konkretnego stanu faktycznego, a zagadnienie to wymagałoby szerszego omówienia w ramach osobnego wpisu.
Ponadto, platformy sprzedażowe (m.in. Allegro) chronią prawa własności intelektualnej i usuwają oferty w razie stwierdzenia nieuprawnionego użycia znaku towarowego naruszającego prawa właściciela. W tej sytuacji należy się zwrócić do portalu i zawiadomić o zaistniałym naruszeniu przez dedykowany formularz.
Powyższe wyliczenie to z pewnością jeszcze nie wszystkie możliwości, jakie daje rejestracja znaku towarowego. Mając jednak na uwadze przywołane zalety, koszty procedury rejestrowej wydają się więc niewielkie w zestawieniu z korzyściami płynącymi z zastrzeżenia znaku towarowego.
W przeszłości dostępne były dofinansowania dla firm z sektora MŚP pozwalające pokryć część kosztów opłat związanych z rejestracją znaku towarowego (zob. archiwalny wpis o tej dotacji). Aktualną dostępność i warunki takiego wsparcia należy każdorazowo zweryfikować w bieżącej dokumentacji właściwego programu.